Het opstellen en beheren van medicatieschema’s is een belangrijke kerntaak binnen de farmaceutische zorg. Dit werd bovendien herhaaldelijk in het werkveld aangevoeld, en niet alleen door apothekers! Ook andere zorgverstrekkers hebben hun interesse al laten blijken. Binnen Vitalink werd ‘het medicatieschema’ opgenomen als een eerste en zeer belangrijk pilootproject. Binnenkort maakt het een essentieel deel uit van het Gedeeld Farmaceutisch Dossier (GFD).

 

Wat is een medicatieschema?

Het medicatieschema is een geheel van gestandaardiseerde informatie over de actieve medicatie van een patiënt, met inbegrip van de identiteit van de geneesmiddelen, hun posologie, hun indicatie, relevante gebruiksaanwijzingen en bijkomende informatie waar nodig.

 

Anders gezegd: een medicatieschema is de oplijsting van de actieve medicatie van de patiënt met als doelstelling:

  1. een overzicht te geven welke geneesmiddelen de patiënt neemt
  2. gebruikswijze toe te lichten (dosis, frequentie, duur)

Het omvat zowel voorgeschreven als niet-voorgeschreven geneesmiddelen en voedingssupplementen.

 

De voordelen

De patiënt is niet altijd in staat zijn medicatie correct te nemen. Dit speelt vaak een belangrijke rol bij opname. Bij personen boven de 65 jaar – vaak gepolymediceerde patiënten – is de incidentie van het aantal geneesmiddelgerelateerde opnames in het ziekenhuis 5 tot 20 % en tweemaal zo hoog als bij personen onder de 65 jaar.

 

Correct medicatiebeheer (het correct nemen van medicatie, het volgen van een soms complex medicatieschema, …) is dus moeilijk: sommige geneesmiddelen dienen regelmatig bij het eten genomen te worden, andere slechts eenmaal per dag, sommige ’s ochtends een half uur voor het eten, nog een ander slechts eens om de twee dagen, … Bovendien krijgt de patiënt verschillende boodschappen over zijn medicatie naargelang welke zorgverlener of mantelzorger met hem praat. Op de bijsluiter is de informatie vaak complex en niet altijd conform wat de voorschrijver heeft bedoeld. Met een medicatieschema kunnen we verduidelijking brengen. Dit is een essentieel hulpmiddel voor de patiënt.

 

Het helpt:
  • bij de correcte inname van medicatie
  • om de therapietrouw te ondersteunen, en om geneesmiddelgebonden problemen zoals over- of onderdosering, dubbelmedicatie, … te voorkomen
  • bij het klaarzetten van de medicatie, zowel bij de patiënt thuis (door de verpleegkundige of de familie) als in de apotheek. Het medicatieschema vormt namelijk de essentiële basis voor individuele medicatievoorbereiding (IMV). Zonder medicatieschema, geen IMV!
  • bij de communicatie tussen zorgverstrekkers
  • bij ziekenhuisopname en -ontslag. Bij opname in het ziekenhuis is het de ideale informatiebron om zicht te krijgen op het reguliere medicatiegebruik voor hospitalisatie. Bij ontslag uit het ziekenhuis wordt het vervolgens opnieuw aangepast: dan wordt voor de patiënt en zijn omgeving onmiddellijk duidelijk welke wijzigingen zich hebben voorgedaan ten opzichte van het medicatiegebruik vóór hospitalisatie.

 

Waarom de apotheker?

Als apotheker zijn we bijzonder goed geplaatst voor de aanmaak en aanpassing van zo’n medicatieschema: geen enkele andere zorgverstrekker heeft een vollediger beeld van welke voorgeschreven geneesmiddelen en zelfzorgmedicatie de patiënt gebruikt.

 

U TOCH OOK?

Tijd dus om op een pragmatische en haalbare manier medicatieschema’s te implementeren in onze dagelijkse dienstverlening in de officina. Heel wat collega’s hebben de stap al gezet!

 

Praktische documenten